कक्षा 9th संस्कृत |15विश्ववन्दिता वैशाली' महत्वपूर्ण श्लोक – अन्वय, अर्थ एवं आशय |
प्रस्तुत पाठ विश्ववन्दिता वैशाली' आधुनिक गीत है जिसमें लिच्छवियों की प्रसिद्ध राजधानी वैशाली की महिमा गाई गई है। वैशाली ही ऐसा राज्य था, जहाँ सर्वप्रथम गणतन्त्र शासन स्थापित हुआ। इसी के दिव्य प्रकाश से आलोकित होकर सारे संसार में गणतंत्र का प्रचार-प्रसार हुआ। आधुनिक वैशाली जिले में लालगंज के निकट इस राजधानी के प्राचीन अवशेष द्रष्टव्य हैं। विश्ववन्दिता वैशाली' इति शीर्षकं पद्यम् आधुनिकभाषाशैलीम् अनुसृत्य विरचितं वर्तते। अत्र वैशालीमहत्वं संक्षिप्ततया वर्णितम् अस्ति। रामायणपुराणादिषु विशाला मिथिला-तीरभुक्ति-विदेहादिनामभिः विख्यातं गण्डकीगङ्गाकौशिकीहिमालयपरिवृते क्षेत्रमेव कालान्तरे 'वैशाली' नाम्ना इतिहासे प्रसिद्धं बभूव। गणतन्त्रस्य प्रथमसूर्योदयः वैशाली धरायां जातः, यस्य दिव्यप्रकाशेन समस्तसंसारे गणतन्त्रं प्रसृतं विकसितं च । एतादृशभाव-भूमौ गीतमिदं रोचकं वृत्तान्तं प्रस्तौति । अनुवाद (हिंदी)- ' विश्ववन्दिता वैशाली' शीर्षक कविता आधुनिक भाषा शैली में रचित है। यहाँ वैशाली के महत्व का संक्षेप में वर्णन किया गया है। गण्डकी, गंगा, कौशिकी और हिमालय से घिरा वह क्षेत्र, ...